• OPINIEPEILINGEN zijn peilingen die de publieke opinie in kaart willen brengen. Het gaat hier meer specifiek over de meningen en attitudes van de bevolking over politieke, sociale en andere onderwerpen. Opinieonderzoek wordt beschouwd als een deel van het brede onderzoeksveld van markt- en sociaal onderzoek. Het wordt volgens dezelfde professionele en ethische criteria als ander onderzoek uitgevoerd. Maar het behandelt meestal meer gevoelige thema’s dan commercieel marktonderzoek. Er is meer interesse voor de resultaten die ruimer gepubliceerd en besproken worden in de media. Soms worden die resultaten ook op een provocerende of zelfs tendentieuze wijze voorgesteld. Hier trachten we echter voornamelijk de peiling naar de kiesintenties te bespreken. Er zijn verschillende types:
   
• KIESINTENTIEMETINGEN zijn een voorbeeld van dergelijke opiniepeilingen met als voornaamste bedoeling te peilen naar het kiesgedrag van het publiek. Het gros van die metingen hebben enkel de ambitie om een momentopname te maken. Ze meten wat de voorkeur is van de kiezer op het moment dat hij/zij ondervraagd wordt, niet wat hij op de verkiezingsdag zelf zal doen.
   
• VOORSPELLINGEN zijn kiesintentiemetingen die de uitdrukkelijke bedoeling hebben om de uitslag van de komende verkiezingen te schatten. Soms zijn die beperkt tot eenvoudige procentuele verdelingen van de score van partijen. Maar ze kunnen ook vrij gedetailleerd individuele voorkeur voor kandidaten, of zelfs zetelverdeling proberen te voorspellen. Dergelijke studies zijn (in België) zeldzaam en worden door Febelmar ten stelligste afgeraden omwille van diverse samenhangende factoren: de vrij hoge weigeringsgraad om mee te werken, de steeds aanzwellende groep van late beslissers, de complexiteit van ons kiesstelsel en het gebrek aan ervaring van de onderzoeksbureaus.
   
• EXIT-POLLS zijn peilingen die op de verkiezingsdag zelf worden uitgevoerd. Respondenten worden gecontacteerd/geselecteerd na hun stem te hebben uitgebracht en worden ondervraagd over hun stemgedrag en in sommige gevallen over motivaties, vroeger stemgedrag enz. Het is aangewezen om hetzelfde onderscheid te maken als bij de peilingen (zie boven), namelijk exit-polls met al dan niet voorspellend karakter.
  Exit-polls met voorspellend karakter hebben de bedoeling de uitslag van de verkiezingen snel te voorspellen, dus vóór de publicatie van de officiële resultaten. Deze polls gebeuren meestal in nauwe samenwerking met de media (meestal TV) en moeten worden gesitueerd in de harde concurrentiestrijd om de kijker. Dergelijke exit-polls zijn zeer courant in West-Europa, maar worden door Febelmar in België afgeraden. De argumenten hiervoor zijn gelijklopend: de vrij hoge weigeringsgraad om mee te werken, de complexiteit van het kiesstelsel, het gebrek aan ervaring van de onderzoeksbureaus en van de politieke wetenschappers, het gebrek aan lokaal wetenschappelijk onderzoek en vooral de (meestal) zéér beperkte financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Omwille van het toenemend gebruik van de computer bij het stemmen zal de vraag voor dergelijk onderzoek hoogstwaarschijnlijk afnemen.
  Exit-polls zonder voorspellend karakter bijvoorbeeld om de verschuivingen in het kiesgedrag te meten hebben reeds in het verleden bewezen betrouwbare informatie op te leveren. Ze zijn over het algemeen beperkter in opzet en vereisen dus minder middelen zowel inzake aantal observaties als inzake techniciteit.

Kiesintentiemetingen in de media
Richtlijnen en aanbevelingen
Technisch rapport
Achtergrond
Backgroundpaper over politiek onderzoek en opiniepeilingen